KAN VERME KRİTERLERİ

Kan Verme Kriterleri:
-Bağışçılar aç olmamalı, tercihen kan bağışından 2-3 saat önce tam bir öğün yemiş olmalıdır.

-12 saat öncesine kadar alkol alınmamalıdır.

-Nabız; Düzenli ve dakikada 50 ile 100 arasında olmalıdır.

-Tansiyon değerleri 180 / 90 mm Hg ' yi aşmamalıdır.

-Diastolik basınç 60-100 mm Hg'yi aşmamalıdır.

-Bağıştan önceki yarım saat içinde kafein içeren içecekler

( kahve, kola, kahveli içecekler vb ) içilmesi tavsiye edilir. (S-190)

-50 kg'ın üzerinde, 18-65 yaşları arasında olan her sağlıklı kişi; kan verebilir.

-İlk kez kan verecek kişi, 19 yaşından gün almış olmalıdır.

-İlk kez kan verecek kişi, 61 yaşından gün almış olmamalıdır.

-Bitiş; Bağışçı 66 yaşından gün almamış olmalıdır.

-Düzenli kan bağışçıları için üst yaş sınırı;

70 yaşından gün almamış düzenli kan bağışçısı,

yılda en fazla bir kez olmak üzere kan bağışlayabilir.

-Kansızlık kan bağışı için engeldir.

-Kan bağışının, kilo aldırma, zayıflatma,

halsiz bırakma, kaşıntı ve bağımlılık gibi yan etkileri yoktur.

-Almış olduğunuz ilaçlar, kanınıza geçmektedir.

-Bu ilaçlardan bazıları kan bağışı yapmaya engeldir

-Kan bağışından önce, eğer sağlığınız açısından mecbur değilseniz, ilaç almayınız.

Almak durumundaysanız,

kan verip veremeyeceğinizi kan merkezi doktorlarımıza danışabilirsiniz.

-7 gün içerisinde ağrı kesici ve antibiyotik almamış olmalısınız,

-Tam kan bağış sıklığı;

Tam Kan;

Kan bağışçısından transfüzyon için veya işlenerek yeni ürünler elde etmek üzere alınan ve uygun bir antikoagülan madde ile karıştırılmış ve hiçbir ayrım işlemine tâbi tutulmamış insan kanı.

Erkeklerde; Bağış aralığı 90 günde birdir.

Kadınlarda; Bağış aralığı 120 günde birdir.

-Genel Bağış sıklığı;

-Erkekler; ilk uygulamadan 8 hafta sonra yılda toplam 4 kez tam kan bağışı yapabilirler.

-Kadınlar; ilk uygulamadan 8 hafta sonra yılda toplam 3 kez tam kan bağışı yapabilirler.

Aferez;

Tam kanın damar dışına alınarak otomatik cihazlar yardımıyla ayrıştırılması ve istenen bileşen

uzaklaştırıldıktan sonra işlem sırasında veya işlem sonunda kanın kalan kısmının bağışçıya geri

verilerek bir ya da daha fazla bileşenin elde edilmesi yöntemidir.

-Tam kan bağışı yapan bir KİŞİ en az 4 hafta sonra Trombosit verebilir.

-ilk uygulamadan 12 hafta sonra Çift ünite Eritrosit verebilir.

Tam kan bağışı yapan bir erkek;

ilk uygulamadan 8 hafta sonra yılda toplam 4 kez tek ünite Eritrosit verebilir.

Tam kan bağışı yapan bir kadın;

-ilk uygulamadan 8 hafta sonra yılda toplam 3 kez tek ünite Eritrosit verebilir.

Trombosit veren bir KİŞİ 48 saat sonra;

-tam kan bağışı yapabilir.

-trombosit verebilir.

Haftada 2 işlemi aşmamak ve iki işlem arasında 48 saatten kısa süre bulundurmamak koşuluyla yılda 24 kez yapılabilir.

-Tek Ünite Eritrosit bağışı yapabilir.

-Çift Ünite Eritrosit bağışı yapabilir.

Eritrosit veren bir kişi;

Erkeklerde; 8 hafta sonra / yılda 4 kez Tek Ünite Eritrosit bağışı yapabilir.

Kadınlarda; 8 hafta sonra / yılda 3 kez Tek Ünite Eritrosit bağışı yapabilir.

Eritrosit veren bir KİŞİ;

12 hafta sonra Çift Ünite Eritrosit bağışı yapabilir.

En az 4 hafta sonra Trombosit bağışı yapabilir.

Tek ünite Eritrosit veren bir kişi;

Erkeklerde; 8 hafta sonra / yılda 4 kez Tam kan bağışı yapabilir.

Kadınlarda; 8 hafta sonra / yılda 3 kez Tam kan bağışı yapabilir.

Eritrosit veren bir KİŞİ; en az 4 hafta sonra Plazmaferez verebilir.

Plazmaferez veren bir kişi En az 48 saat sonra;

-Haftada 2 işlemi aşmamak ve iki işlem arasında 48 saatten kısa süre bulundurmamak koşuluyla

yılda 24 kez Plazmaferez verebilir.

-Tam kan bağışı yapabilir.

-Tek ünite Eritrosit bağışı yapabilir.

-Trombosit bağışı yapabilir.

Çift ünite Eritrosit veren bir kişi; en az 6 ay sonra;

-Çift ünite Eritrosit verebilir.

-Tam kan bağışı yapabilir.

Çift ünite Eritrosit veren bir kişi; en az 4 hafta sonra;

-Trombosit bağışı yapabilir.

-Plazmaferez bağışı yapabilir.

Aşağıdaki işlerde çalışanların ve uğraşıları olanların kan bağışladıktan sonra en az 12 saat işlerine ya da bu uğraşılarına ara vermeleri gerekir.

Meslekler;
Pilotlar, Hava trafik kontrolörleri, Ambulans sürücüleri, Petrol tankeri, otobüs ya da tren sürücüleri,

Vinç operatörleri, Yüksek yerlere tırmanmayı gerektiren veya düşme tehlikesi olan yerlerde çalışanlar,

Yeraltı madencileri, Dalgıçlar, İtfaiyeciler,

Uğraşılar; Dalma, Tırmanma ( Dağcılık ) , Planör, Paraşüt Sporu, Motorlu Sporlar.

KİMLER KAN VEREMEZ?

1-Addison hastalığı

2-Anaflaksi

3-AIDS

4-Amfizem

5-Arteryel tromboz

6- Asbestosis,

7- Babesiosis,

8. Bronşit (Kronik bronşit hastaları kan veremez)

9- Chagas hastalığı (Trypanosoma cruzi),

10. Creutzfeldt-Jacob hastalığı olanlar, hiçbir zaman kan veremez.

11- Crohn hastalığı

12-Demans,

13. Diabet hastaları ; (İlaç kullanmayan veya ilaç kullandığı halde,

kan şekeri regüle edilmiş olanlar kan verebilir)

14- Erkek erkeğe cinsel ilişki

(kondom kullanarak ya da kullanmadan ve bir defalığına bile olsa oral veya anal yolla cinsel ilişki),

15- Seks işçileri,

16- Glikoz 6 fosfat dehidrogenaz (G6PD) eksikliği,

17- HBV taşıyıcıları, HCV taşıyıcıları

18- Hepatit B ve Hepatit C hastalığı geçirmiş olanlar

19- Hemofili hastaları

20- HIV 1 ve 2 taşıyıcıları

21- HIV 1 ve 2 taşıyıcısı kişilerin ve AIDS hastalarının cinsel eşleri

22- HTLV 1 ve 2

23- İlaç bağımlılığı veya şüphesi ( Kas içi ya da damar içi kullanılan yasadışı uyuşturucular )

24- İlâç suistimail ya da şüphesi (kas içi veya damar içi kullanılan vücut geliştiriciler ve steroidler.

25- İlaçlar: ( Tamoxifen, Hayvan kaynaklı insülin, Kadavra kaynaklı büyüme hormonu, Digoxin,
İnsan Pıhtılaşma etkenleri , insan immünglobulinleri,

-inme (Stroke),

26-Kadavra kaynaklı doku-organ nakli:

Böbrek, kalp, karaciğer, ve her türlü kadavra doku ve organı nakli, Dura Mater grefti, Kornea nakli,

27-Kadavra Kaynaklı ilaç kullanımı : Growth hormonu (büyüme hormonu) ,

28- Kanama diatezi (Kanama eğilimi) olanlar ömür boyu kan veremezler.

29-Kanser/Malignite,

30-Kalp hastalıkları;
Aort stenozu, Anevrizma, Kardiyomyopati, Koroner tromboz , Kronik kalp yetmezliği, Aritmi (Ağır

kardiak aritmi öyküsü veya tedavi gerektiren aritmi), Myokard enfarktüsü öyküsü, Kardiak stent takılması,

31- Kronik böbrek yetmezliği

32. Kronik nefrit ve pyelonefritli hastalar kan veremez.

33- Kronik karaciğer yetmezliği/siroz

34- Q ateşi

35- Kala-azar (Leishmaniasis)

36- Kişinin akıl sağlığı yönünden yasal ehliyetinin olmaması

37. Koroner kalp hastalığı, angina pektoris, ciddi kardiyak aritmi, serebrovasküler

hastalıklar, arteriyal tromboz veya rekküren venöz trombozu olan kişiler kan veremezler.

38- Sorgulamada kişinin mental yönden tam kooperasyon sağlayamaması

39. Malign (Habis) hastalığı olanlar, gönüllü donör olarak kabul edilmezler.

40- Multipl Skleroz

41- Myasthenia Gravis

42- Narkolepsi

43- Orak Hücre Anemisi ve taşıyıcısı

44. Otoimmün hastalığı olanlar kan veremezler.

45- Polisitemi Vera

46- Piruvat kinaz eksikliği

47- Sarkoidoz

48- Serebrovasküler hastalık öyküsü, serebral embol

49- Sferositoz

50- Stent takılması

51- Talasemi major

52- Tekrarlayan venöz tromboz

53- Temporal Arterit

54- Ülseratif kolit

55- Von Willebrand hastalığı

56- Xenotransplant (Ksenotransplant) alıcılar

Geçici olarak kan verememe halleri;

1-Abse; İyileşmesinden ve tedavinin tamamlanmasının üzerinden üç gün geçmişse kan bağışı alınabilir.

2-Accutan veya benzeri retinoik asit türevi ilaçları kullananlar, ilacı bıraktıktan 4 hafta sonra gönüllü donör olabilirler.

3-Akne; İsotretinoin (Accutane ve benzeri) kullanmıyorsa sadece lokal tedavi söz konusu ise bağış kabul edilir.

4- Akupunktur; 12 ay süre ile geçici olarak ret edilir.

5-Alçılar; Eğer herhangi bir cerrahi işlem uygulanmışsa en az 12 ay beklenir.

6- Alkol Kullanımı; Kan bağışçısı alkolün etkisinde olmamalıdır

7- Allerjiler (Cilt); Tam şifayı takiben 1 gün sonra kan bağış alınabilir.

Cilt alerjilerinde lokal duyarlılık söz konusu değil ise ve flebotomi sahasında değilse kan bağışı için sakınca yoktur.
Antihistaminik ilaç enjeksiyonunda 1 gün beklenir

8-Anjiyo; Tanı konulana kadar beklenmelidir.

9-Antibiyotikler engel oluşturmaz fakat, antibiyotik bir enfeksiyon nedeniyle

alınmışsa enfeksiyon düzelene kadar donör olunmamalıdır.

10-Arı sokması, böcek ısırıkları; 1 gün beklenir. Isırık yeri flebotomi sahasındaysa iyileşene kadar

11-Aspirin Kullanımı Kan bağışına engel değildir.

Sadece, trombosit amaçlı kan alımında veya tromboferezde dikkat edilmelidir.

12-Astım; Asemptomatikse, oral kortikosteroid tedavisi almıyorsa ve astım krizi emosyonel stresle ilgili değilse kan bağışı kabul edilir.

İnhaler kortikosteroid tedavisi tek başına kan bağışına bir engel oluşturmaz.

13- Ateş, Grip Benzeri; 38 °C üstü ateşle giden grip benzeri tablolarda semptomların bitimini izleyen 2 hafta sonra kan bağışı kabul edilir

14-Ateşli Romatizma; Kronik Kalp Hastalığı veya başka bir komplikasyon yoksa tam şifayı takiben 2 yıl sonra kan bağışı alınabilir.

15. Attenüe virus aşısı yapılmış olanlar 3 hafta kan veremez.

( Su çiçeği, sarı humma, kızamık, kızamıkçık, oral polio, kabakulak)-

16-Baş ağrısı/baş dönmesi; İyileştikten en az bir gün sonra kan bağışı alınabilir.

17-Bat Nil Virüsü; Batı Nil Virüsü hastalığı teşhisi konan veya hastalığı düşündüren semptomlar varlığında 4 ay boyunca kan bağışı alınmaz.

18- Bayılma; Sık ve tekrarlayıcı bayılmalarda altta yatan neden belli olana kadar kan bağışı kabul edilmez.

19- Benign Prostat Hipertrofisi ; Tek bafşna kan bağışına engel dğildir. Finasterid grubu ilaç Hipertrofisi kullanıyorsa son dozun alınmasından 1 ay sonra kan bağışı kabul edilebilir.

20- Böbrek Hastalıkları; Tekrarlamayan idrar yolu enfeksiyonlarında tedavi sonrasında böbrek fonksiyonları yerinde ise tüm semptomların kaybolmasından sonra kan bağışı kabul edilebilir.

Akut glomerulonefrit geçirenler tam şifadan 5 yıl sonrasına kadar kan bağışında bulunamazlar.

Böbrek ve mesane taşları asemptomatikse ve enfeksiyon yoksa bağış kabul edilebilir.

Polikistik öbrek sendromu tek başına kan bağışına engel değildir, bağışçının sağlığı derlendirilmelidir.

21. Brusella almış olanlar; tam iyileşmeyi takiben iki sene sonra kan bağışı gönüllüsü olabilirler.

22- Cerrahi işlemler ve ameliyatlar; 12 ay kan bağışı kabul edilmez.

Ameliyat sırasında verilen narkoz bir yıl içinde vücuttan atılabilmektedir.

23- Cilt Enfeksiyonları; Sekonder enfeksiyon yoksa, enfeksiyon flebotomi alanında değilse bağış kabul edilir. Ağır cilt enfeksiyonları yaygın pürülan yaralar varsa kan bağışı kabul edilmez.

24-Ciltte Dövme; 12 ay kan bağışı kabul edilmez.

25- Çocukluk Çağı Viral Enfeksiyon Hastalıkları;

Etkenle Karşılaştıktan ( Suçiçeği, kızamık, kızamıkçık, kabakulak, beşinci hastalık ) 21 gün sonrasına kadar kan bağışı kabul edilmez.

Hastalığı geçirmişse veya aşılıysa kan bağışı kabul edilebilir.

26-Delici takılar; 12 ay kan bağışı kabul edilmez.

27- Diare-İshal; Tam iyileşme ve semptomların bitimini takiben 3 gün beklenir.

28-Diş tedavisi;
Diş tedavisi yetkisi olmayan kişilere her türlü diş müdahalesi yaptıran kişiler 12 ay boyunca kan bağışı yapamaz.

Ruhsatlı yerlerde ve yetkin kişilere yaptırılan kanal tedavisi, Diş Tedavisi kaplama tedavisi, diş çekimi veya yapılan her türlü diş müdahaleleri sırasında kanama oluşmuşsa en az 7 gün süre ile kan bağışı ertelenir.

Dolgu tedavisi ya da diş taşı temizliği gibi yüzeysel müdahalelerde kanama yoksa 1 ggün süreile kan lbağışı ertelenir.

29-Düşük-Abortus; Gebeliğin birinci ve ikinci 3 aylık döneminde olan düşüklerde 6 ay, üçüncü 3 aylık döneminde olan düşüklerde 9 ay beklenmelidir.

30- Ekzama; Flebotomi alanında lezyon yoksa kan verebilir.

31- Emboli-Damar Tıkanması; Eğer sebep derin ven trombozu ya da pulmoner emboli ise ve sadece bir kez olmuşsa, asemptomatikse, antikoagülan tedavinin üstünden 1 ay sonrasında kan bağışı kabul edilebilir.

32- Endoskopik Muayene-İçi boşluklu organların bir aletle incelenmesi; 12 ay süre ile geçicici olarak ret edilir.

33-Epilepsi; İlaçla tedavi gerektirmiyorsa ve son 3 yıl içinde konvülziyon geçirmemişse kan bağışı kabul edilebilir

34-Esrar Kullanımı; Bağışçı esrarın etkisinde olmamalıdır.

35-Evcil hayvan besleyen ve kolunda kanama olmasa bile çizik olan kişilerden kan alınmaz.

36- Flebit-Bacaktaki toplardamarların iltihabı; Son 12 ay içinde başka flebit görülmemişse tedavi ve semptomlar kaybolduktan 7 gün sonra kan bağışı kabul edilir.

37-Fobiler; Özellikle kan görme, iğne olma gibi fobileri olanlar tedavi olana dek beklenir.

38. Frengi geçiren hastalar, iyileşmeden 1 yıl sonra kan verebilirler.

39-Fungal Enfeksiyon; Mantar Enfeksiyonu; Tedavi tamamlandıktan ve tam iyileşme sağlandıktan 1 ay sonrasına kadar beklenir.

40-Gastrit; İyileştikten ve tedavi tamamlandıktan ve semptomlar kaybolduktan sonra kan bağışı kabul edilebilir.

41-Genital Siğiller; Tedavi tamamlandıktan ve asemptomatik olduktan 12 ay sonra kan bağışı kabul edilebilir.

42-Gingivit; Asemptomatikse kan bağışı kabul edilir.

43-Akut glomerulonefrit geçirmiş olanlar ise, iyileşmeden 5 yıl sonra bağış yapabilir.

44-Gonore; Tedavi tamamlandıktan 12 ay sonra kan bağışı kabul edilir.

45-Göğüs Ağrısı; Kalp hastalığına bağlı değilse kabul edilir.

46-Graves Hastalığı; Tiroid fonksiyonu normal ise ve tiroid ilaçar› kullanmıyorsa kan bağışı kabul edilir.

47-Guillain-Barre Sendromu; Bağışçı iyileşmişse ve en az 2 yıl asemptomatikse kan babağışı kabul edilir.

48-Gut; Akut gut ataatağı söz konusu ise semptomlar yatışıncaya kadar geçici olarak ret edilir. Hastalık kontrol altında ise veya ilaç kullanıyorsa ilaç uygunsa kan bağışı alınabilir. Kolşisin kullanımı tek başına engel değildir.

49-Hamilelik; Hamilelik boyunca ve doğumdan 9 ay sonrasına kadar kan bağış kabul edilmez. Emziren anneler tüm diğer şartları karşılıyorlarsa bağış yapabilirler.

50-Hashimato Tiroiditi; Akut dönem geçtikten sonra kan bağışı kabul edilebilir.

51-Hayvan Isırıkları;

Evcil ve kuduz şüphesi olmayan hayvanlarda iyileşene kadar beklenir.

Diğer hayvanlarda ise ısırığın üzerinden 12 ay geçene kadar beklenir.

Kan bağışı sırasında yaranın iyileşmiş olması gereklidir.

Kuduz aşısı olmuşsa 12 ay kan bağışçısı olamaz.

Kuduz immünglobülini kullanmışsa 12 ay kan bağışçısı olamaz.

Aşılama sonrası hayvanın kuduz olmadığı anlaşılırsa; kişi bağış için kabul edilir.

52- Hematüri; Doktoru tarafından tanı konulana kadar kan bağışı kabul edilmez. Tanı konulduktan sonra altta yatan nedene göre karar verilir.

53- Hemoroid; Hb. düzeyi kabul edilir sınırlardaysa kan bnağışı kabul edilir.

54-Hepatit; Nedeni Tespit edilemeyen; Tam şifayı takiben 24 ay boyunca kan bağışında bulunamaz.

Hasta kişinin tam şifasını takip eden 12 ay boyunca aynı evi paylaşan kişiler de kan bağışında bulunamaz.

55-Hepatit A ve Hepatit E öyküsü olanlara; tam şifadan sonraki 1 yıla kadar geçici ret verilir.

56- Herpes; Oral ve genital herpes etkin lezyonları tamamen iyileştikten 1 hafta sonra kan bağışı kabul edilebilir.

57-Hiperparatiroidizm/ Hipoparatiroidizm; Asemptomatikse kan bağışı kabul edilebilir.

58-Hipertansiyon; Kan basıncı ilaçla veya ilaçsız kabul edilir sınırlar içindeyse hipertansiyona ait komplikasyon yoksa kan bağışı kabul edilebilir.

59-Hipertiroidizm/ Hipotiroidizm; Tiroid fonksiyonu normal ise kan bağışı kabul edilebilir.

60- Hipoglisemi Öyküsü; Asemptomatikse kan bağışı kabul edilebilir.

61- Hipotansiyon Öyküsü; Kan basıncı kabul edilir sınırlar içindeyse kan bağışı kabul edilebilir.

62-İdiopatik Trombositopenik Purpura; Semptomsuz tam şifayı takiben 5 yıl boyunca kan bağışında bulunamaz.

63. İnaktif virus aşısı ve toxoid alanlar ise 3 gün kan veremezler. ( Polio-injeksiyon , influenza, rabies, difteri, tetanoz)

64-İnsan ısırığı; 12 ay beklenir,

65. Kan Transfüzyonu: Kan veya kan ürünü alan donörler, 1 yıl boyunca kan veremezler.

66- Kanser hastaları;Tüm tedavileri bitmiş ve 5 yıldır hastalıksız olan kanser hastaları donör olarak kabul edilir.

67-Kemik İliği Bağışçısı; 12 ay süre ile kan bağışı kabul edilmez.

68-Kendine zarar verenler;Jiletçiler vb; Son olaydan itibaren 12 ay s・e ile kan bağışı kabul edilmez.

69-Kızıl; Hastalıkla karşılaşmışsa ancak semptomsuz ise 3 gün sonra kan bağışı alınabilir.

70-Kistik Fibrozis; Asemptomatikse ve mevcut enfeksiyonu yoksa kan bağışı kabul edilebilir.

71-Klinik Deneylere katılan Gönüllüler;

Eğer deneylerde herhangi bir ilaç kullanımı söz konusu ise 1 yıl boyunca kan bağışında bulunamaz.

72-Kokain Kullanımı; Son kullanımdan itibaren 12 ay boyunca kan bağışı kabul edilmez. Bu kişilerin risk gruplarına dahil olup olmadığı titizlikle sorgulanmalıdır.

73-Kortikosteroidler:

Öncelikle kan bağışçısının ilacı kullanma nedeni değerlendirilmelidir.

Topikal olarak kullanılan kortikosteroidler, eğer kan alınacak bögeye uygulanmıyorsa kan bağışı için engel oluşturmazlar.

Oral, iv veya im kullanımı söz konusu ise tam şifayı takiben ve son dozu izleyen 7 günden sonra kan bağışı kabul edilir.

Ancak son 12 ay içnde 6 ay veya daha uzun süre oral, iv veya imkortikosteroid kullanılmış ise tam şifayı› takiben ve son dozu izleyen 12 aydan sonra kan bağışı kabul edilebilir .

74-Kozmetik Maksatlı Uygulamalar; Kozmetik maksatlı yapılan botoks, yağ ve silikon dolgu gibi uygulamalarda 1 yıl beklenir.

75-Meniere Hastalığı; Asemptomatikse kan bağışı alınabilir.

76-Menstrüsyon; Tek bafşına kan baığşı için bir engel oluşturmaz.

77-Osteomyelit; Osteomyelit geçirmiş hastalar, tam düzelmeden 2 yıl sonra kan verebilirler.

78-Over Kisti; Kendini iyi hissediyorsa ve doktor takibinde değilse kan bağışı kabul edilir.

79-Ölü bakteri aşısı olanlar; 5 gün donör olamazlar.( Kolera, tifo, antrax)

80-Paraziter Hastalıklar; Tedavi bitene ve iyileşene kadar kan bağışı kabul edilmez.

81-Psoriasis; Sekonder enfeksiyon yoksa, flebotomi alanında lezyon yoksa ve etretinat (tegison) vb tedavisi almıyorsa kan bağışı kabul edilir.

82-Saç Ekimi; 12 ay boyunca kan bağışı kabul edilmez.

83-Sedef hastaları; ilacı kestikten 3 yıl sonra kan verebilir.

84-Sifilis; Tedavi tamamlandıktan 12 ay sonra kan bağışçısı olabilir.

85-Sıtma; Tedavinin sağlanmasından 3 yıl sonradan itibaren kan verebilirler.

86-Siğiller; Flebotomi sahasında değilse kan bağışı kabul edilir.

87-Soğuk Algınlığı; Ateşle gitmeyen soğuk algınlığı ve boğaz ağrısında tüm semptomlar geçtikten 3 gün sonra kan bağışı kabul edilebilir.

88-Talasemi Taşıyıcısı; Hemoglobin seviyesi normalse kan bağışı kabul edilebilir.

89-Toksoplasmoz; Tedavi ve klinik iyileşmeden 6 ay sonra kan bağışçısı olabilir.

90-Trombositoz; Trombosit sayısı 500 x 109/L üstünde ise altta yatan neden belli olana ve trombosit sayısı 500 x 109/L altına düşene kadar kan bağışı kabul edilmez.

91-Tutukluluk, Gözaltı ve Hapis; 3 günden fazla süre ile gözaltı, tutuklu ya da hapis kalanlar 12 ay süre ile kan bağışçısı olamazlar. Bu süre içnde bu kişilerin cinsel eşleri de kan bağışında bulunamaz.

92-Tüberküloz; Tedavinin sağlanmasından 2 yıl sonra kan verebilirler.

Aktif tüberküloz ve diğer aktif akciğer hastalıkları olanlar donör olamaz.

İlâç Kullanımı ve Geçici Ret Süreleri;

Antibiyotikler;
Hastalığın tipine göre değişen sürelerde bağış için engel oluştururlar.

Genel olarak tedavinin son dozundan 48 saat sonra kan bağışı alınabilir.

Cinsel yolla bulaşan hastalıkların tedavisi için antibiyotik kullanılmışsa 12 ay kan bağışı ertelenir.

Etretinat, (tegison vb);
Psoriasis tedavisinde kullanılan A vitamini türevidir.

Çok kuvvetli bir teratojen olduğu için bu ilacı kullananlardan son dozun kullanımını takiben en az 3 ı›l süreyle kan bağışı alınmaz.

Isotiretinoin (accutane vb);
Sentetik vitamin A türevi olan bu ilaç, spesifik olarak akne tedavisi içn kullanılan bir ilaçtır.

Oldukça kuvvetli teratojenik etkisi vardır.
Bu ilacı kullanan babağışçılar son dozun alımından 1 ay sonra kan verebilirler.

Tretinoin;
Topikal kullanımı kan bağışı için engel değildir. Sistemik kullanımı söz konusu ise son dozun alımından itibaren 1 ay kan bağışı ertelenir.

Kortikosteroidler;
Öncelikle kan bağışçısının ilacı kullanma nedeni değerlendirilmelidir.

Topikal olarak kullanılan kortikosteroidler eğer kan alınacak bölgeye uygulanmıyorsa kan bağışı için engel oluşturmazlar.
Oral, iv veya im kullanım söz konusu ise tam şifayı takiben ve son dozu izleyen 7 günden sonra kan bağışı kabul edilir.

Ancak son 12 ay içinde 6 ay veya daha uzun süre oral, iv veya im kortikosteroid kullanılmış ise tam şifayı takiben ve son dozu izleyen 12 aydan sonra kan bağışı kabul edilebilir.

Metimazol; Antitiroid ajandır. Tedavi süresince kan bağışı ertelenir.

Finasterid; (propecia, proscar);
Benign prostat hipertrofisi ve saç çıkartıcı olarak kullanılan bir ilâçtır.

Erkek fetusün dış genital organlarında anomalilere yol açan kuvvetli teratojen bir ilâçtır.

İlâcı kullanan bağışçılardan son dozun kullanımından 1 ay sonra kan alınabilir.

Dutasteride, (Avodart vb);
Benign prostat hipertrofisinde kullanılr. Son dozun kullanımından 6 ay sonra kan alınabilir.

Aşılanma ve Temas Durumunda Geçici Ret Süreleri

1-Atenue bakteri ve virüs aşıları;
BCG, sarı humma, kızamık, kızamıkçık, poliomyelit (oral), kabakulak, canlı atenue tifo aşısı, canlı atenue kolera aşısı; 4 hafta

2-Ölü Bakterşi Aşıları;
Kolera, tifo, Kapsüler polisakkarid tifo aşısı; Kişi iyi ise kabul edilir.

3-İnaktif virüs aşıları;
Poliomyelit (enjektabl), influenza; Kişi iyi ise kabul edilir.

4-Toksoid aşılar;
Difteri, tetanoz; Kişi iyi ise kabul edilir.

5-Hepatit Aşısı;
Kişi iyi ise ve temas yok ise kabul edilir.

6-Hepatit B aşısı;
Aşıya Bağlı HBsAg yalancı pozitifliğinden sakınmak için 1 hafta.
7- Kuduz, kene ensefaliti;

Kişi iyi ise kabul edilir. Temas varsa 1 yıl sonra

TROMBOSİT ( BEYAZ KAN ) VE AFEREZ NEDİR?

Trombosit Aferezi nedir ?

Donör veya hastadan tam kanın alınarak bileşenlerine ayrılması ve trombosit bileşenin alındıktan sonra kalan kısmının geri verilmesi işlemine denir.

Kimler bağışlayabilir ?

Aferez bağışçısının;

-18-65 yaş arasında olması,

-50 kg üzerinde ağırlığa sahip olması,

-Son 5 gün içersinde aspirin, Piroksikam ya da türevi bir ilacı kullanmamış olması,

-Damar yapısını uygun olması,

-Sağlıklı durumunun iyi olması gereklidir.

Ne sıklıkla bağış yapılabilir?

Aferez bağışçısı;

Haftada 2 işlemi aşmamak ve iki işlem arasında 48 saatten kısa süre bulundurmamak koşuluyla yılda 24 kez yapılabilir. Tam kan bağışından en az 4 haftadan sonra Trombosit aferezi işlemi yapabilir Trombosit Aferezi işleminden sonra tam kan bağışında bulunması için en az 48 saatlik bir sürenin geçmesi gerekmektedir.

Aferez işlemi nasıl yapılır ?

Bilgisayarlı otomatik cihazlar ile yapılır.İşlem sırasında bağışçının geniş çaplı bir toplar damarına steril iğne ile girilir ve kan sistem içine alınır. Bu esnada kan, sistem içinde pıhtılaşmayı önleyici bir sıvı ile sabit bir oranda karıştırılır. Daha sonra bu karışım cihazın içinde komponent ayırımının gerçekleştirileceği santrifüj bölümüne aktarılır. Burada santrifüj edilir, elde edilmek istenen komponent ayrıştırılıp uygun torbaya aktarılır. Kanın bu komponent dışında arta kalan kısmı, sistem aracılığıyla bağışçının kan dolaşımına tekrar geri verilir.