Kan PlazmasI

Kan damarlar içerisinde sürekli hareket halinde olan Canlı bir sıvıdır. Bu Sıvı iki temel kısımdan oluşmaktadır. Plazma ve Hücreler. Kalan kısmı ise alyuvarlar, akyuvarlar ve pıhtılaşmada rol oynayan trombositlerden meydana gelmiştir. Kanın yarısı, sıvı olan bölümden yani plazmadan meydana gelir. Diğer yarısı ise kanın içinde çeşitli görevler üstlenmiş olan hücreler veya moleküllerdir. Plazma kanın % 55'ini teşkil eder. Plazma, fibrinojen ve serumdan oluşur.

Plazma kısmı büyük oranda sudan meydana gelir. İçerisinde besin Maddeleri, Proteinler ve metabolitler gibi bir çok katı maddeyi barındırır.
Bunların dokulara naklini sağlar. Normal bir insanda 5000-6000 mL (5-6 litre) kadar kan bulunmaktadır. Kanın % 50-60' sıvı kısım olan plazmadan ve %40-50'si ise hücrelerden meydana gelmektedir. Plazma Kan plazması, % 91 Su, % 8 organik maddeler ve % 1 inorganik maddelerden müteşekkildir. Organik bileşenlerin tamamına yakını, proteindir.

Plazma için Proteinlerin Suda çözünmesiyle meydana gelir denir. Plazmanın üç temel Proteini; Albumin, Globulin ve Fibrinojendir. 100 mililitre plazmada 4,5 gr albumin, 2,5 gr globulin ve 0,3 gr fibrinojen bulunur. Kandaki hücreler, vücuttaki kan miktarının yarısını oluşturmalarına rağmen, yan yana dizildikleri takdirde 96.500 km'lik bir çizgi oluşturabilecek kadar fazladırlar. Bu, dünyanın çevresini iki kez dolaşmaya yeterli bir uzunluktur. Albumin Proteinlerin en küçük moleküllü olanlarından biridir. Kanın osmotik Basıncının dörtte üçünü albumin sağlar. Osmotik Basınç sayesinde kan-plazma oranı korunur. Albumin karaciğerde yapılır. Karaciğer bozukluğu olanlarda hipoalbuminemi denilen plazma albumin seviyesi düşüklüğü ortaya çıkar.

100 mililitre plazmada 4,5 gr albumin, 2,5 gr globulin ve 0,3 gr fibrinojen bulunur. Diğer organik maddeler ise glikoz, yağlar ve kolesteroldür. Plazmanın başlıca inorganik bileşenleri elektrolitlerdir. Bunlar sodyum (Na+), klor (Cl-), kalsiyum (Ca++), fosfat (PO4)-3, sulfat (SO4)-2 ve mağnezyum (Mg++) dur. Kan hücreleri kolaylıkla plazmadan ayrılabilir. Santrifüj denilen cihazlarla yüksek süratle döndürme sağlanarak, kan hücreleri dibe çöktürülüp, plazmadan ayrılır. Kanın kıvamı sudan 5-8 defa daha fazladır. Her gün kanın belli kısmı yenilenir. Yaklaşık % 1 kadar kırmızı kan hücresi ölürken, yerlerine aynı miktar genç hücre kemik iliğinden kana verilir. Plazma miktarı da en ufak bir değişiklikte hemen dengelenir. Bir kan kaybı durumunda vücut denge mekanizmaları ile hemen hacmi sabit tutmaya çalışır. Önce dokulardan kana sıvı geçişi olur. Daha sonra hızla genç alyuvarlar kana verilmeye başlanır. Büyük miktarlarda kanın kaybedildiği durumlarda şok ortaya çıkar. Kaybolan kan yerine konmazsa şok durumu atlatılamaz.

C. PLAZMA KOMPONENTLERİ

Tam kandan değişik yöntemlerle hazırlanan farklı özelliklerdeki konsantrelerdir.

1. PLAZMA

Kan alımından sonra santrifügasyonla ayrıştırma ile elde edilir. Kullanım süresi, kullanılan antikoagülan solüsyona bağlı olarak 25-40 gün arasında değişmektedir. 2-6 C° ısı aralığında muhafaza edilir. Kullanım Endikasyonları Faktör V ve VIII dışındaki koagülasyon faktörlerinin replasmanında ve warfarin etkisinin geri döndürülmesinde kullanılır.

2. TAZE DONMUŞ PLAZMA

Kan alımın takiben 6-8 saat içerisinde plazmanın ayrıştırılıp dondurulması ile elde edilen bir kan komponentidir. Koagülasyon faktörleri açısında oldukça zengin bir üründür. Özellikle, plazmadan farklı olarak Faktör VIII ve V içeriği açısından zengindir. Bunlara ilaveten, faktör II, VII, IX, X, XI ve antitrombin III de içermektedir.Kullanım öncesi plazma çözücülerde 37 C°'de çözülür. 4-6 saat içerisinde kullanılır. Taze donmuş plazma'nın saklanma koşulları aşağıdaki tablo'da verilmiştir.

ISI ARALIĞI ve SAKLAMA SÜRESİ

-18 C° ile –25 C° 3 ay

-25 C° ile –30 C° 6 ay

< -30 24 ay

KULLANIM ENDİKASYONLARI

İzole Koagülasyon Faktör yetersizliğinin tedavisi, Warfarin etkisinin geri döndürülmesi, Masif Kan Transfüzyonu, Antitrombin III yetersizliği, İmmün yetersizlikler ve Trombotik trombositopenik purpura olarak sayılabilir. Kullanım dozu altta yatan hastalığa bağlı olarak değişmektedir. Ancak standart doz olarak, 12-15 mL/kg olarak verilebilir. 70 kg'lık bir erişkin için bu doz, 4-5 ünite olarak hesaplanabilir.

3. CRYOPRESİPİTAT

TDP'den elde edilen ve özellikle fibrinojen açısından çok zengin bir kan komponentidir. Her bir ünite 10-15 mL hacimdedir ve her ünite, en az 80 ünite Faktör VIIIc ve 150 mg Fibrinojen içerir. Bununla birlikte, orjinalinin %50'si kadar vWF ve %25'i kadar da Faktör XIII ihtiva etmektedir. Saklama koşulları, Taze Donmuş Plazma ile aynıdır.

KULLANIM ENDİKASYONLAR

Fibrinojen replasmanı, Hemofili A hastalarında Faktör VIII replasmanı, Von Willebrand Hastalığı ve Faktör XIII replasmanı olarak sayılabilir. Tedavi dozu, 70 kg için 10 ünitedir.

4. SUPERNATANT PLAZMA

Cryopresipitatı ayrıldıktan sonra geriye kalan plazmadır. Sadece, trombotik trombositopenik purpuralarda kullanılır.

Albümin nedir
https://www.facebook.com/groups/kan.ariyoruz/doc/444702165569503/

Alyuvarlar
https://www.facebook.com/groups/kan.ariyoruz/doc/463913566981696/

Akyuvarlar-Lökosit
https://www.facebook.com/groups/kan.ariyoruz/doc/475103459196040/

Trombosit=Beyaz Kan ve Aferez Nedir
https://www.facebook.com/note.php?note_id=384020598317592

Globülin-Kan Proteinleri
https://www.facebook.com/groups/kan.ariyoruz/doc/473601519346234/

Fibrinojen
https://www.facebook.com/groups/kan.ariyoruz/doc/475105025862550/