HL-Hodgkİn Lenfoma-Lenf Kanserİ

Bağışıklık sisteminin önemli bir parçası da lenf sistemidir. Hastalıkanında ya da vücut bir enfeksiyon kaptığında lenf sistemi vücudun savunmadirencini arttırır ve savaşmaya yardımcı olur. Busistemem ait lenf damarları dediğimiz damarlar vardır ve içinde lenf sıvısıtaşımaktadır. Bu damarlar aynı kan damarları gibidir fakat taşıdığı sıvı renksizdir. Bu sıvıda(lenf sıvısı) lenfosit hücreleri bulunur. Bu hücreler enfeksiyonlara karşı savaşır ve vücudu korur.

Bunun dışında bu sistemde lenf bezleri denilen yapılar mevcuttur. Bubezler, göğüste, boyunda, karında, kol altında ve mide gibi yapılardabulunur. Dalak,timus, kemik iliği ve bademcikler lenf sisteminin bölümleridir. Hodgkinhastalığı bir kanser türüdür. Normaldehücreler belli bir düzende ve kontrol altında, gerektiği zaman bölünürler. Buşekilde vücut dengeşi ve sağlıklı olur. Kanseranında ise bölünmeye ihtiyaç duyulmadığı halde hücreler bölünmeye devam eder. Bölünenyerde hücre miktarı artar ve bir doku kitlesi oluşur. Buna tümör denir. Her tümörkötü karakterde değildir.

İyi huyludediğimiz tümörler de vardır. Hodgkinhastalığında bu tümörler kötü huyludurlar. Ortayaçıktıkları dokudan sonra yayılma eğilimindedirler. Bir teklenf bezinde ya da birkaçında görüldükten sonra başka bölgelerede degörülebilir. Hattabütün vücuda yayılabilir.

HODGKİN'DERİSK FAKTÖRLERİ NELERDİR?

Hastalığın nedeni henüz kesin olarak bilinmiyor. Fakathodgkinin ortaya çıkışında etkili olduğu düşünüldüğü bazı faktörlersaptanmıştır. Bufaktörlerin hepsi aynı kişide görülmeyebilir. Zaten bufaktörleri taşımadığı halde bu hastalığa yakalanan pek çok hasta vardır. Sonyıllarda yapılan çalışmalar sayesinde bu hastalığın sebeplerinden birinin EBV(epstein-barr virüsü) olduğu kesinleşmiştir. Ülkemizdeen çok görülen tipinde bu virüs Hodgkin hastalarında %70 oranında saptanmıştır.

Buçalışmalarda EBV'nin yol açtığı enfeksiyonun, Hodgkinden önce ortaya çıkması Buvirüsün etken olduğu fikrini desteklemektedir. Bunundışında genetik faktörlerin de bu hastalıkta rol oynadığı düşünülmektedir. Ailedengeçiş söz konusu olabilir. Yapılanaraştırmalar sonucu kardeşlerinde Hodgkin hastalığı olanlarda bu hastalığayakalanma ihtimali artmıştır. Erkeklerde,kadınlara oranla daha fazla görülen Hodgkin hastalığı, sıklıkla 15-34 yaşlarıarasında ortaya çıkmaktadır. Bu yüzdenyaş ve cinsiyetin de etkili bir rol oynadığı düşünülmektedir.

HODGKİN'İNBELİRTİLERİ

Hodgkinhastalığı (Hodgkin lenfoma), 4 alt tipe ayrılmaktadır. Bunlar;nodüler skleroz, mikst sellüler tip, lenfositin çok olduğu ve lenfositen fakirtip olmak üzere ayrılırlar. Bunlardanmikst sellüler tip, ülkemizde en fazla oranda görülen Hodgkin tipidir. Hastalarındoktora başvurma nedeni genellikle lenf düğümlerinde meydana gelen büyümedir. Bubüyümeler sıklıkla, kasık, boyun ve koltuk altında olmaktadır. Buşişlikler ağrısız olabilir.

Çünkükanserin başlangıç döneminde şişliklerde ağrı olacak diye bir şey yoktur. Bunlarındışında gece terlemesi, ateş yükselmesi, nedeni bilinmeyen kilokaybı, deride kaşıntı ve anemi gibi bulgular da gözlenir.

Bunlardaha çok hastalığın ileriki evresinde (evre 3 ve 4) görülür. Daha kötütipte Hodgkin'de ortaya çıkarlar. Bubelirtiler Hodgkin hastalığına özgü belirtiler değildir ve başka bir hastalıktada aynı bulgular görülebilir. O yüzdenerken tanıyla hastalık en olursa olsun tedavisi mümkün olabilmektedir.

HODGKİNTANISI

Hastanındoktora şikayetleri sonucu Hodgkin hastalığından şüpheleniliyorsa buna yöneliktestlerden önce doktor, kasık, boyun ya da koltuk altında lenf bezişişliklerine bakacaktır. Ayrıca kantahlili ile röntgen, emar, bilgisayarlı tomografi gibi görüntülemeyöntemleri gerekebilir.

Kesin tanıkonması için lenf bezinin bir kısmının ya da tamamının alınmasıyla biyopsiyapılır. Mikroskobikincelemeyle kanser hücrelerinin olup olmadığı araştırılır. Hodgkinhastalığında Reed-Stenberg hücreleri spesifiktir. Bunlardev kanser hücreleridir. Diğerkanserlerden de ayrımında kullanılır. Tanıkonduktan sonra, tedavinin ne şekilde yapılacağını belirlemek için hastalıkevrelendirilir. Buevrelendirmede, etkilenen lenf bezleri, sayısı, diyaframın altında ya daüstünde olması, karaciğer, kemik iliği, dalak gibi diğer organlara sıçrayıpsıçramadığı önemli kriterlerdir. Yayılımyapması hastalığın gidişatını olumsuz yönde etkiler. Bunlarıortaya çıkarmak için diğer organlar için de biyopsi yapılır. Büyükkemiklerden alınan kemik iliği ile kanser hücreleri olup olmadığı araştırılır.

HODGKİNLENFOMA TEDAVİSİ

Tedavidehastanın yaşı, sağlık durumu, hastalığın hangi evrede olduğu göz önüne alınmasıgereken konulardır. Önceliklebu durumlar dikkate alınarak bir tedavi planı belirlenmelidir.

Tedavideonkolog, hemotolog ve diğer sağlık ekipleri birlikte bulunmaktadır. Artıkyaygınlaşmış hastalığı olanlarda da agresif radyoterapi ve kemoterapiuygulanması bu hastalığa karşı bakış açısını daha olumlu hale çevirmiştir. Bunlarınyanında beslenmeye dikkat edilmeli ve protein ve karbonhidrat ağırlıklı birdiyet uygulanmaldıır. Böylecekemoterapinin yan etkileri azaltılmaya çalışılır. Hodgkinhastaları yorgun olduğundan dinlenmeye özen gösterilmelidir. Evre 1 ve2′deki hastalarda 5 yıllık yaşam şansı neredeyse %100′e ulaşmıştır. Dahaileriki evrelerde ise bu ancak %50′lerdedir. Bununlabirlikte, tedavideki son gelişmeler bazı problemlerin ortaya çıkmasına yolaçmıştır. Kemoterapive radyoterapinin birlikte uygulanması sonucu uzun dönem hayatta kalanhastalarda, akciğer kanseri, akut lösemi, meme kanseri gibikanser türlerinin gelişme olasılığı artmaktadır. Yaniçalışmalarda yüksek bir tedavi oranı sağlanmıştır. Fakattedavi sonucu oluşacak yan etkileri önlemek için çalışmalar hala devametmektedir.