Hemoglobİn Nedİr ?

Her kırmızı kan hücresinde oksijen bağlama yeteneğindeki bir proteinli boya (pigment) olan hemoglobin bulunur. Oksijenle dolu olan hemoglobine"oksihemoglobin" denir. Bu, kana parlak kırmızı rengini verir. Dokulara oksijen getirdikten sonra birmiktar karbondioksiti alarak akciğerlere getirir. Buna da "karbaminohemoglobin" denir. Alyuvarlara kırmızı rengini, sağlıklı kişilerin cildine pembegörünüşü veren bu maddedir.

Solunum organından dokulara oksijentaşır. Dokulardan solunum organına ise karbondioksitve proton taşıyan protein. Kırmızı kan hücrelerinde (alyuvarlarda)bulunan, kanın oksijen ve karbondioksit taşıma işini yapmasında görevli, demir ihtiva eden solunum pigmenti. Omurgalılar ile bazı omurgasızhayvanların gaz taşıma pigmentidir. Diğer hayvanlar başka pigmentleresahiptir. Eritrositlerin içerisinde bulunurlar. Oksijeni+2 değerlikli demir içeren hem molekülleri ile bağlarlar. Başlıcasentez yeri eritrosit üretimi sırasında kemik iliğidir. Yaşcinsiyet ve türe göre küçük farklılıklarla da olsa belli bir değerin altında bulunmalarına Anemi-Kansızlık,fazla bulunmasına ise polistemi denir.

Sentezi

Vücuttaher gün yıkıma uğrayan hemoglobin miktarını yerine koymak üzere yaklaşık 5-6gram kadar hemoglobin sentez edilir. Proeritroblastlarhemoglobin sentezinin önemli kısmını gerçekleştirirler; retikülositde hemoglobin sentez etme oldukça düşmüştür. Olguneritrositler, hemoglobin sentez edemezler. Hemoglobininana görevi dokular ile akciğer arasında oksijen ve karbondioksit taşınmasınıtemin etmektir.

Nefesalma esnasında akciğerlere giren havanın oksijeni kandaki hemoglobin tarafındanbağlanır. Hemoglobinin oksijenle yaptığı bu gevşek bileşiğe "oksihemoglobin" denir. Dokulara ulaştığında ise, oksijeni bırakıp karbondioksiti alır. Buözelliğinden dolayı atardamarla gelen kan parlak kırmızı, toplardamarla dönenkan ise kirli kırmızıdır.

Karbondioksityüklenmiş kan kılcal damarlardan toplardamarlara, bunlarvasıtasıyla kalbin sağ kulakçık ve karıncığına, oradan da akciğerlere gider.
Akciğerdekarbondioksit serbest hâle geçer ve nefes verme esnasında dışarı atılır. Dokulardateşekkül eden karbondioksitin atılmasında bir güçlük olur ve vücutta karbondioksit birikimi olursa, vücut hücrelerinin yaşamaları çok zorlaşır. Hemoglobinin oksijen ve karbondioksit gazlarını taşıma görevi, organ vedokuların normal görevlerini yapabilmeleri için hayati öneme sahiptir. Gaz değişimi hâdisesi iki gazın dokular ve solunum havasındaki miktarlarına göreayarlanmıştır.

Akciğerlerdesoluduğumuz havada oksijen fazla, karbondioksit düşük olduğundan, oksijeni alıpkarbondioksiti bırakır. Dokulardaise oksijen kullanılıp karbondioksit meydana gelir. Buradafazlalaşan karbondioksit kana geçer. Bu olay,gazların kandaki kısmî basınçları ile orantılı olarak ortaya çıkan bir"diffüzyon" (geçişim) hâdisesidir. Hemoglobinmolekülü iki kısımdan ibarettir. Birincisi vücuttaki protein havuzunda sentezlenen dört polipeptid zincirli bir proteinolan "globin"; ikincisiise, ortasında demir bulunduran "porfirin" halkalarıdır.

Hemoglobininyapısına girdiğinden demir eksikliğinde kandaki hemoglobin miktarı azalır. Hamilelikteve çeşitli sebeplerle meydana gelen kan kayıplarında ve kansızlıklardahekimin hastalara demirli ilâçlar tavsiye etmesinin sebebi budur. Hemoglobinmiktarı 100 mililitre kanda erkeklerde ortalama 15, kadınlarda ortalama 13gramdır. Doğumdanhemen sonra bebekteki hemoglobin miktarı 20 gram dolaylarındadır.

Bununyarısından fazlası ayrı bir hemoglobin türü olan cenin hemoglobinidir. Yetişkinlerdebulunan asıl hemoglobin "Hemoglobin A1" denilen şekildir. Bazıhemoglobin hastalarında (Hemoglobinopati) kandaki normal hemoglobin miktarıazalır ve patolojik(anormal) hemoglobinler artar. Hemoglobininyıkımı, yaşlanan alyuvarların parçalanmasıyla başlar. Açığaçıkan hemoglobinden önce "hem" kısmından "globin" kısmı ayrılır. Hemyapısı oksidasyona uğrayarak "biliverdin" maddesi meydana gelir. Bu maddede bir ferment yardımı ile sarılıklarda kanda artan "bilirübin"edönüşür.

Alyuvarlar
https://www.facebook.com/groups/kan.ariyoruz/doc/463913566981696/

Eritrositler
https://www.facebook.com/note.php?note_id=30419983677652

Polisitemi-Kan Hücrelerinin SayısındaArtış
https://www.facebook.com/groups/kan.ariyoruz/doc/470653319641054/

Anemi-Kansızlık Nedir?
https://www.facebook.com/note.php?note_id=475657449153906